Tàu điện Sài gòn-kỷ niệm một thời dĩ vãng

[sakuraluu]

Mình lục tìm các website thấy có vài mình ảnh đáng giá về tuyến đường sắt tramway xưa xủa Sài gòn, những hình ảnh ít ỏi nhưng rất giá trị

http://farm4.static.flickr.com/3058/3094328197_bd27e1085a_o.jpg
Bản đồ này là bản đồ Sài Gòn thời Pháp thuộc với đầy đủ hình ảnh của tuyến đường sắt và tuyến đường tramway trong thành phố

http://saigon.vietnam.free.fr/saigon/tramway_CFTI_2.jpg
Xe điện đi vào nhà máy rượu Chợ Lớn

http://saigon.vietnam.free.fr/saigon/Station_tramways_1.jpg
xe điện đường Paul Blanchy "(Hai Bà Trưng)

http://saigon.vietnam.free.fr/saigon/tramway_saigon.jpg
bến xe điện SG, có thể thấy đại lộ Lê Lợi ở đằng sau

Hình ảnh xưa quá là xưa luôn
http://nguyentl.free.fr/autrefois/sud/saigon2/saigon_tramway_1906.JPG

Đường tramway ở giữa đường
http://vnafmamn.com/SAIGON1975/saigon2.jpg

[Moon]

Công nhận SG xưa thì xưa nhưng được dùng nhiều thứ xịn thật, đúng kiểu tư bản. Mà bác có thể giải thích thêm về tramway được không?

[sakuraluu]

Công nhận SG xưa thì xưa nhưng được dùng nhiều thứ xịn thật, đúng kiểu tư bản. Mà bác có thể giải thích thêm về tramway được không?

hehe.. câu hỏi này bác Moon đưa ra dễ thật, theo định nghĩa ngày nay thì tramway là loại hình tàu điện nhẹ, hoạt động nổi trên mặt đất.

Hiện tại Đà nẵng cũng đang nghiên cứu áp dụng mô hình này trên tuyến Đà Nẵng - Nam Ô
http://vietbao.vn/Xa-hoi/Mo-hinh-tramway-dau-tien-tai-Viet-Nam/30059976/157/

Nó khác với xe điện ngầm hoặc monorail vì hai loại đó chạy ngầm hoặc chạy trên cao so với mặt đất.

Tramway của Sài gòn ngày xưa là mô hình tàu hỏa nhẹ, sử dụng những đầu máy hơi nước loại nhỏ, sức kéo nhỏ, gọn nhẹ, phanh hãm tốt, kéo theo số ít toa: 2-3 toa để chạy vận chuyển trên quãng đường ngắn như hình số 1 của bài trên.

Sau này thì hiện đại hóa hơn, để bảo vệ môi trường thì tàu điện thực sự là tàu chạy bằng điện, nhưng vẫn là loại mô hình toa nhẹ, tốc độ chậm để vận chuyển trong nội đô 1 thành phố.

Hôm rồi mình sang Hồng Kông thấy Hồng Kông vẫn chạy tàu điện nội đô đảo Hồng Kông bằng từng toa 2 tầng kiểu Anh cũ (đảo Cửu Long không có tàu điện thì phải)

[DN_SE1]

Theo mình biết thì hình như Ga Đà Nẵng cũng chuẩn bị giải tỏa di dời ra khỏi thành phố kô biết có đúng kô

[sakuraluu]

Theo mình biết thì hình như Ga Đà Nẵng cũng chuẩn bị giải tỏa di dời ra khỏi thành phố kô biết có đúng kô

Bác này dạo này rất hay "hình như", bác có đọc được tin này ở đâu không??? hay là "nghe giang hồ đồn đại"???? khổ ghê, đừng vào topic spam thế này nữa nhé, lần sau là mình xử lý nặng tay đấy.

Bài viết của bạn sẽ bị xóa trong vòng 24h nữa

[danhbaduongsat]

Hay quá nhỉ, thế này thì phải chia làm 2 giai đoạn các bác ạ.
1. Giai đoạn tàu thời Pháp
2. Giai đoạn thời Việt nam cộng hòa

Tàu thời Pháp thuộc là tàu hỏa nhẹ còn tàu thời Việt nam cộng hòa là tàu điện đúng nghĩa luôn. Mà tại sao thời đó họ lại bỏ tàu điện đi các bác nhỉ??? do nhiều taxi rồi chăng???

[H2M_lc]

Hay quá nhỉ, thế này thì phải chia làm 2 giai đoạn các bác ạ.
1. Giai đoạn tàu thời Pháp
2. Giai đoạn thời Việt nam cộng hòa

Tàu thời Pháp thuộc là tàu hỏa nhẹ còn tàu thời Việt nam cộng hòa là tàu điện đúng nghĩa luôn. Mà tại sao thời đó họ lại bỏ tàu điện đi các bác nhỉ??? do nhiều taxi rồi chăng???

nếu thế để cho đúng thì nên là : Giai đoạn Pháp thuộc và giai đoạn Mĩ chiếm đóng miền Nam Việt Nam

[sakuraluu]

Du hành trên tuyến tàu xưa Gò Vấp-Sài Gòn

Đây là một hồi ký trên website nước ngoài, mình có lọc vài đoạn văn và hình ảnh để đảm bảo tính chất an toàn của diễn đàn (bài học từ TTVNol)

Thằng Cưng thỉnh thoàng theo ba nó “lái xe bò” ra đến Khăn Đen Suối Đờn -một khu xóm đối diện với trường Võ thị Sáu bây gìờ (Lê văn Duyệt cũ), thấy xe “lửa” đậu ở ga Xóm Gà cho người lên xuống là nó ước ao một ngày nào đó nó sẻ lái xe lửa, xe bò chậm quá. Thỉnh thoảng nó đưa má nó ra ga Xóm Gà giúp má nó mang trầu- cây nhà lá vườn” ra chợ Bà Chiểu bán, nhưng thường thì má nó đi xe thổ mộ.
Đường làng 15 (đường Lê Quang Định) lúc bấy gìờ hầu hết chỉ có người đi xe đạp, thỉnh thoảng có vài chiếc mobylette hay xe nhà binh của Pháp chạy qua, lẫn tiếng xe thổ mộ lóc cóc trên đường. Khoảng đầu thập niên 50, phưong tiện di chuyển chính là thổ mộ. Xe thổ mộ (xe làm bằng gỗ có hai bánh cũng bằng gỗ hai bên thùng xe, thường sơn màu nâu đậm rất thịnh hành ở vùng Bà Điểm, Hóc Môn, Chợ Cầu, Gó Vấp, Bà Chiểu, chợ Đất Hộ (Đakao), Tân Định ra tận đến Sài Gòn. Xe nào cũng có 4 cái mốc, mỗi bên hai cái bên hông xe để người đi treo dép hoặc gồng gánh. Ai đi xe thổ mộ củng phái ngồi xếp bằng, co ro trong thùng xe, xe chật dĩ nhiên chuyện cọ sát với nhau là thường, anh nào còn trai tráng thường phải ngồi phía sau, hoặc ngồi phiá trước đối diện với anh lái xe thổ mộ.
Người đi thường là bạn hàng mang hàng xuống từ Hóc Môn, Bà Điểm, chợ Cầu, trái cây, hoa, rau, trầu cau, thuốc rê Gò Vấp.

http://maivantran.files.wordpress.com/2011/09/xe-tho-mo.jpg?w=300&h=203&h=203

Thằng Cưng ngoài tắm sông lén, thỉnh thoảng xuống Gò Vấp đi xem “hát bóng” ở rạp Lạc Xuân, rạp này bên hông chợ Gò Vấp, thường hát phim cũ nên thỉnh thoảng bị đứt phim, nhưng tiền vé rẻ. Mùa nóng xem phim mà cứ đợi nối phim, thiên hạ thường la ó. La thì la vậy chớ đi xem vẫn đi vì rẻ cho dân địa phương.
Tru’ó’c khi tới quận lỵ Gò Vấp, có ga xóm Thơm (tên địa phương, nhưng cũng gọi là tên ga Gò Vấp). Ga Gò Vấp là một ga nối vì từ ga này đi ra các tỉnh miền Trung, Nha Trang, đi Lái Thiêu, Thủ Dầu Một, dĩ nhiên đi ra Sàigòn (ngừng tại ga xe lửa Mỹ (Mỹ Tho, cũng gọi là ga Sàigòn, bây giờ là công viên 23/9 gần chợ Bến Thành)-rồi từ ga Saigon đi Chợ Lớn, Bình Tây hay đi Mỹ Tho. Tuyến đường Gò Vấp Sàigòn được đưa vào sử dụng ngày 7/9/1897, lúc đầu chạy bằng nưó’c sau bằng điện, từ năm 1913.
Cũng từ sau 1913, các tuyến đường khác được xây dựng từ Gò Vấp đi Hóc Môn, Gò Vấp đi Lái Thiêu-Thủ dầu Một. Từ chợ Bình Tây Chợ Lớn đi Phú Nhuận-Đakao-Tân Định.

http://maivantran.files.wordpress.com/2011/09/ga-go-vap.jpg?w=368&h=250&h=250

Ga Xóm Thơm (Gò Vấp Xưa, đầu thế kỷ 20)

Tuyến xe đi từ Gò Vấp ra Sàigòn qua Ga Đông Nhì, lúc rạp Đông Nhì (cùng chủ với Đại Đồng Nguyễn văn Học và Đại Đồng Cao thắng, Bàn cờ, cũng là chủ rạp Đại Đồng Hà Nội di cư vào Nam, có tài liệu cho biết Đại Đồng Hà Nội là rạp chiếu bóng đầu tiên của người Việt Nam cho người Việt Nam) Rạp Đông Nhì là rạp bình dân, chiếu toàn phim cũ nhưng mới hơn Lạc Xuân, có đặc điểm hát thường trực, lúc nào mua vé vào xem và xem bao lâu cũng được.
Rời Ga Đông Nhì thì đến ga Xóm Gà, ga này có mái che và xây bằng gạch nằm trưóc tiệm tạp hóa chú Xi . Chú Xi , gia đình ngườì Tàu sang Việt Nam đã lâu nên con cái chú ăn mặc theo kiểu Viêt Nam và các con nói tiếng Nam rành rọt, tiệm chú Xi bán tạp hóa nên cái gì cũng có kể cà nước màu (nước đường nấu lên cho có màu nâu đen dùng để kho thịt hay cá, xin đọc bài viết về Xóm Gà trong Bloghttp://maivantran.wordpress.com)
Sau khi bỏ khách xuống thì xe điện chạy đến ga Bình Hòa, ga này nằm đối diện với cây xăng Bình Hòa hiện tại vẫn còn, mỗi lần xe lửa chạy là có cây chắn ngang hạ xuống chận lưu thông trên đường Nguyễn Văn Học, xe điện tiếp tục chạy qua khu chợ Ngã Tư Bình Hòa, dọc theo đường làng 15-đường Lê quang Định ra Bà Chiểu.
Trước 1960, nơi đây vẫn còn dấu vết ga Bình hòa trên tuyến đường Gò Vấp-chợ Bến Thành

Xe lửa chạy dọc Lê Quang Định ra Bà Chiểu rồi ngừng cho khách lên xuống, tấp nập. Kẻ đi Đất hộ (Dakao), Saigon , người xuống chợ Bà Chiểu, đi thăm Lăng Ông, đi xin xâm vì tin rằng Đức Tả Quân Lê Văn Duyệt hiển linh.

http://maivantran.files.wordpress.com/2011/09/ga-xe-lua-gia-dinh-1913.jpg?w=490&h=309&h=309

Ga Bà Chiểu năm 1913

Cuối Lê Quang Định, đối diện chợ Bà Chiểu quẹo trái đi vào đường Hàng Xanh (sau là Bạch Đằng) để đi Thị Nghè hoặc Cầu Sơn Bình Qưới. Nếu đi thẳng là đường Bùi Hửu Nghỉa (xưa là đường Nhà Thờ (Rue de L’Eglise))

http://maivantran.files.wordpress.com/2011/09/xe-dien-dc6b0ong-bui-hc6b0u-nghia.jpg?w=500&h=312&h=312
Xe điện chạy dọc theo đường Bùi Hửu Nghỉa, Gia Định
Rời ga Bà Chiểu xe lửa chạy dọc hông chợ theo đường Bùi Hửu Nghỉa (l’Eglise), qua khu nhà thờ Bà Chiểu qua cầu Sắt tới Đất hộ (Đa kao) thuộc quận nhất.

[sakuraluu]

Xe điện trên đường Mạc Đĩnh Chi, nhìn từ nghĩa trang Mạc Đĩnh Chi trên đường Phan Thanh Giàn (giờ là Điện Biên Phủ)
http://maivantran.files.wordpress.com/2011/09/xe-c491ie1bb87n-trc3aan-c491c6b0e1bb9dng-me1baa1c-c491e1bb89nh-chi.jpg?w=511&h=331&h=331

Xe điện rời ga Đất Hộ (Đakao) chạy dọc theo đường Phan Đình Phùng (nay là Nguyễn Đình Chiểu) rồi quẹo vào đường Mạc Đỉnh Chi (rue de Bangkok) ra đường Thống Nhất (Norodom thời Pháp, nay Lê Duẩn) rôí dọc theo Cường Để, Bến Bạch Đằng (nay Tôn Đức Thắng) rồi quẹo vào Hàm Nghi (de la Somme) về chợ Bến Thành.
Đường thẳng vào cửa chính là Cường Để (thời Pháp Boulevard Luro, sau 75 là Tôn Đức Thắng, phía trước là đường Norodom -Thống Nhất- sau Lê Duẩn, Kiến trúc bên trái sau 1963 xây dựng lại thành Đại Học Dược Khoa, bên trái là Văn khoa, phía sau hai kiến trúc này là Cao Đẳng Nông Lâm Súc có lúc đổi tên là Học Viện Quốc Gia Nông Nghiệp. Nơi đây người ta sẽ tìm thấy sinh họạt chính trị và văn nghệ sôi nổi của một thời sinh viên thập niên 60 và đầu thập niên 70, chúng ta sẻ thấy Khánh Ly, Hoàng oanh, Thanh Lan, Trịnh Công Sơn và các tay lãnh đạo tổng hội Sinh Viên Saigon.
http://maivantran.files.wordpress.com/2011/09/thanh-cong-hoa-old-duong-cuong-de.jpg?w=503&h=321&h=321

Xe điện chạy dọc theo Cường Để qua xưởng Ba Son, xưởng đầu tiên ở Sài Gòn, do Nguyễn Ánh lập ra để đóng chiến thuyền. Xưởng Ba Son nằm trên ngã ba sông, nơi tiếp giáp giữa sông Sài Gòn và rạch Thị Nghè, có diện tích 26 hecta, có đường ven sông 2000m, trong đó có 6 cầu cảng tổng cộng 750m. Ngày xưa nơi đây vùng sình lầy nước đọng nên thường được dùng làm nơi đậu tàu và sửa chữa tàu. Sau khi chiếm được Sài Gòn – Gia Định, năm 1861 Pháp cho làm ụ tàu trên thủy xưởng đã có, tức là mảnh đất Ba Son bây giờ. Ngày 28/4/1863, Pháp chính thức thông qua dự án xây dựng thủy xưởng Ba Son tại Sài Gòn trực thuộc Bộ Hải quân Pháp. Năm 1884, Pháp cho đào và xây ụ lớn bằng đá, chi phí gần 8 vạn quan. Nhiều công nhân người Việt, trong đó có thợ máy Tôn Đức Thắng đã làm việc ở đây.

http://maivantran.files.wordpress.com/2011/09/xuong-ba-son.jpg?w=590&h=365&h=365
Xưởng Ba son thời Pháp-sau là Hải Quân Công Xưởng thời VNCH
Xe điện sau khi rời đường Cường Để (Luro thời Pháp, nay Tôn Đức Thắng) đi dọc theo Bến Bạch Đằng, thời Pháp Le Myre de Vilers, nay Tôn Đức Thắng), Công trường Mê Linh, công trường này thời Pháp khoảng 1910 có tượng của Đô đốc Rigault de Genouilly và Doudard de L’Agree). Thờii VNCH có tượng Hai Bà Trưng. Đây là địa điểm hẹn hò, hóng gió mát từ sông Sàigòn của dân trẻ.

http://maivantran.files.wordpress.com/2011/09/monorail-cong-trc6b0c6a1ng-me-linh.jpg?w=590&h=473&h=473
Công Trường Mê Linh, thời Pháp Rigault de Genouilly

http://maivantran.files.wordpress.com/2011/09/saigon_statue_amiral_rigault1.jpg?w=590&h=363&h=363
Công trường Mê Linh khoảng 1910 có tượng của Đô đốc Rigault de Genouilly

[sakuraluu]

tượng Hai bà Trưng thời đệ Nhất Cộng hòa bị phá xập sau 11/1963
Nếu xuống xe điện trạm Mạc Đĩnh Chi bước ra đường Norodom phía rạch Thị Nghè -Thảo Cầm Viên thì gặp Bào Tàng Viện thời Pháp Thuộc nằm trên đường Norodom gần phía đại học Dược khoa trước 75.
http://maivantran.files.wordpress.com/2011/09/tc6b0e1bba3ng-hai-bc3a0-trung-2.jpg?w=393&h=553&h=553

Bào Tàng Viện thới Pháp thuộc nằm trên đường Norodom (nay Lê Duẩn)
Con đường lịch sử, tráng lệ và quan trọng nhất miền Nam : Thống Nhất, thời Pháp thuộc gọi là Norodom (nay Lê Duẩn)

http://maivantran.files.wordpress.com/2011/09/bao-tang-vien-norodom.jpg?w=540&h=329&h=329


http://maivantran.files.wordpress.com/2011/09/tc6b0ong-gambetta-sau-lc6b0ng-nha-thc6a1-c491uc-ba.jpg?w=531&h=326&h=326
Đường Norodom hậu cảnh là Dinh Toàn quyền và tượng Gambetta -thống đốc Nam Kỳ 1906
Tượng Gambetta trên đường Norodom, mặt quay về phía sau lưng của nhà thờ Đức bà, phía sau lưng của Gambetta là đường Duy Tân (nay Phạm Ngọc Thạch). Con Đường “Trả lại em yêu” Duy Tân cây dài bóng mát của một thời sinh viên thơ mộng, mơ mộng. Nơi đây có hồ Con Rùa, có Viện Đại Học Saìgon, đại học Luật khoa, nơi Tô Lai Chánh đã từng làm chủ tịch sinh viên Liên khoa trong biến cố đau buồn của lịch sử Việt Nam 1963.

http://maivantran.files.wordpress.com/2011/09/sau-lc6b0ng-nhc3a0-the1bb9d-c491e1bba9c-bc3a0-2011.jpg?w=551&h=335&h=335
Nơi có tượng Gambette bây giò’ là Bồn Hoa sau lưng nhà thờ Đức Bà 2011

Sau khi ghé thăm con đường lịch sử Norodom-Thống Nhất, chúng ta trở lại trạm xe điện trên đường Mạc Đĩnh Chi để ra chợ Bến Thành,
Xe điện chạy dọc theo Cường Để, dọc theo bến Bạch Đằng (nay T ĐT) quẹo phải vào đường Hàm Nghi (De La Somme), chạy ngang trước chợ Bến Thành rồi về ga Saìgòn.

http://maivantran.files.wordpress.com/2011/09/ga-saigon-1881.jpg?w=614&h=360&h=360
Ga Sài Gòn 1881


http://maivantran.files.wordpress.com/2011/09/c491c6b0e1bb9dng-xe-c491ie1bb87n-charner-kinh-le1bb9bn-tha7p-nic3aan-1880.jpg?w=567&h=366&h=366
Đường xe lửa trước chợ Charner tiền thân của chợ Bến Thành (thập niên 1880) nằm trên đường Nguyễn Huệ (Charner)


http://maivantran.files.wordpress.com/2011/09/ga-saigon.jpg?w=590&h=391&h=391
Bên trong ga Sàigòn khoảng thập niên 1910


http://maivantran.files.wordpress.com/2011/09/c491c6b0e1bb9dng-xe-lc6b0a-trc6b0c6a1c-se1bb9f-he1bb8fa-xa.jpg?w=474&h=293&h=293
Đường rầy xe điện trước chợ Bến Thành và sở Hỏa Xa Đông Dương

[sakuraluu]

Xe lửa chạy trên đường Hàm Nghi (de La Somme) vào trước chợ Bến Thành rồi quẹo trái vào ga Saigon , bây giờ là khu công viên 23/9
http://maivantran.files.wordpress.com/2011/09/xe-lua-trung-tam-thanh-pho.jpg?w=471&h=289&h=289


Đường xe điện trước chợ Bến Thành
http://maivantran.files.wordpress.com/2011/09/c491c6b0e1bb9dng-re1baa7y-xe-dc3ace1bb87n-trc6b0e1bb9bc-che1bba3-be1babfn-thc3a0nh.jpg?w=484&h=294&h=294


Dấu tích đường xe điện trên đường Trần Hưng Đạo thời đệ Nhất Cộng Hoà trước 1963 (nhìn về phía chợ Bến Thành )
http://maivantran.files.wordpress.com/2011/09/xe-le1bbada-tran-hc6b0ng-c491ao.jpg?w=590&h=358&h=358


Từ ga Saigon cũng có tuyến đường chạy đến chợ Phú Nhuận, Chợ Tân Định. Đường rầy xe điện trong ảnh đi cạnh tòa nhà Quốc Hội trước 75, chạy từ đường Nguyển Huệ (Charner) Bonnard )
http://maivantran.files.wordpress.com/2011/09/xe-lua-gan-nha-hat.jpg?w=582&h=348&h=348

Xe điện quẹo mặt vào đường Nguyển Huệ từ Bến Bạch Đằng (Tôn Đức Thắng)
Từ ga Saigon còn gọi là ga xe lưả Mỹ đi Mỹ Tho) có tuyến đường đi Chợ Lớn –Bình Tây, đi Mỹ Tho
http://maivantran.files.wordpress.com/2011/09/xe-c491ie1bb87n-que1bab9o-me1bab7t-vc3a0o-nguye1bb83n-hue1bb87.jpg?w=572&h=332&h=332


Từ ga Chợ Lớn đi về ga Sàigòn
http://maivantran.files.wordpress.com/2011/09/xe-lua-di-tu-cho-lon-ve-saigon-1905.jpg?w=565&h=371&h=371

Đường rầy xe lửa-lớn nhỏ trên đường Hàm Nghi
http://maivantran.files.wordpress.com/2011/09/duong-xe-lc6b0a-ham-nghi-mod.jpg?w=500&h=369&h=369


Một góc cạnh khác của tuyến đường Hàm Nghi, là tramway (xe điện nhỏ) chạy quanh từ chợ Sàigòn dọc Hàm Nghi xuống bến Bạch Đằng qua công trường Mê Linh sau tòa Nhà Quốc Hội (nhà Hát Thành Phố bây giờ) dọc theo đường Lê Lợi (Bonnard).
http://maivantran.files.wordpress.com/2011/09/xe-le1bbada-hc3a0m-nghi.jpg?w=432&h=329&h=329


Đường rầy ở công trường Mê linh
http://maivantran.files.wordpress.com/2011/09/monorail-cong-trc6b0c6a1ng-me-linh-copy.jpg?w=590&h=487&h=487

[sakuraluu]

http://maivantran.files.wordpress.com/2011/09/xe-c491ien-te1bbab-hc3a0m-nghi-ve1bb81-lc3aa-le1bba3i.jpg?w=577&h=346&h=346
Xe điện chạy từ đường Lê Lợi (Bonard) ra chợ Bến Thành khoảng 1901


Xuống ga Sàigòn đi về đường Lê Lợi, con đường tình sử, con đường xưa em (anh) đi, con đường của những buớc chân chiều chủ nhật và thành ngữ bát phố. Chiếu cuối tuần nào cũng thế là chiều của riêng minh, của học sinh sinh viên, của em hậu phương anh tiền tuyền, của những tà áo như cánh bướm muôn màu, của những bộ đồng phục chải chuốt, của mọi người không phân biệt giai cấp của quán kem Mai Hưong, Bạch Đằng, Pole Nord, của nước miá Viễn Đông hay chỉ một vòng ngắm cảnh.
Trưóc 75, cơ sở nghĩ từ trưa thứ bảy, chiều nào thiên hạ cũng đổ xô ra đường, mỗi người tìm vui trong cái ồn ào náo nhiệt cho riêng mình. Thú vui tùy túi tiền, ngay cả hoà mình vào dòng người bát phố chỉ cần một cây kem hay môt ly nước mia, kẻ vào nhà hàng Thanh Thế, Kim sơn, Thanh Bạc , kẻ giàu sang có máu mặt vào Continental, Caravelle, kẻ ngắm nhìn mẫu hàng mới trong Passage Eden để ước mơ, để ước gì mua được tặng nàng.

Kinh đào nằm trước Chợ Charner, gọi là Kinh Lớn vận chuyển cung cấp thực phẩm hàng hóa cho Sàigòn được xây năm 1860

http://maivantran.files.wordpress.com/2011/09/chc6a1-bc3aan-thanh-cc3b3-kinh-trc6b0c6a1cme1bab7t.jpg?w=590&h=364&h=364

Kinh Lớn phía trước chợ Charner, chạy dài đến trước dinh xã Tây góc trên trái
http://maivantran.files.wordpress.com/2011/09/che1bba3-be1babfn-thc3a0nh-1882-cc3b3-kinh-le1bb9bn.jpg?w=565&h=389&h=389

Năm 1887 Kinh Lớn bị lấp đi thành đường Kinh Lấp, sau đó đổi tên thành đuờng Charner
http://maivantran.files.wordpress.com/2011/09/saigon_bd_charner_2.jpg?w=590&h=360&h=360


http://maivantran.files.wordpress.com/2011/09/chc6a1-charner-cc3b3-c491c6b0c6a1ng-rc3a0y-1890.jpg?w=611&h=377&h=377
Chợ Charner vào thập niên 1890
Chợ Charner vào thập niên 1890 có đường xe lửa chạy bằng hơi nước đi qua, địa điểm nằm giữa đường Ngô Đức Kế và Hải Triều (ngày xưa người Quảng Đông buôn bán tập trung ở đây đông)


http://maivantran.files.wordpress.com/2011/09/xe-c491ien-te1bbab-hc3a0m-nghi-ve1bb81-lc3aa-le1bba3i1.jpg?w=570&h=342&h=342
Thay thế chợ Charner, người Pháp cho xây dựng chợ Bến Thành từ năm 1912-1914 ở địa điểm ngày nay, xưa là một vùng ao xình lầy được lấp, ảnh trên chụp khoảng thập niên 1920. Phía trước là quảng trường Cuniac (tên ngưới Pháp lo chuyện lấp ao lập chợ) nguời Sàigòn thường gọi chợ này là chợ Sàigòn và bùng binh Sàigòn mặc dù cũng gọi chợ Bến Thành nhưng không gọi bùng binh Bến Thành bao giờ.

[sakuraluu]

Chuyến xe điện chuyên chở ký ức cùa một thời tràn đầy kỷ niệm, tôi không biết Sàigòn của bạn cùa những người đến Sàigòn dung thân. Sàigòn đến với tôi như người mẹ rộng lượng dù có biết bao người con đã làm mẹ phiền lòng. Sàigòn trong trí nhớ với những con đường với hai hàng sao với những bông sao quay tròn như bông vụ những khi trời trở gió, của những mùa hè có tiếng ve kêu trên hàng cây điệp, phượng vĩ nở đỏ.
Sàigòn mưa nắng hai mùa, mưa như có hẹn đến những buối chiều rồi lại đi, rửa sạch thành phồ cho gió mát thổi về đón mừng Saigon nhộn nhịp về đêm. Thỉnh thoảng có chút lạnh, sưo’ng sáng những ngày về cuối năm với những đống ung buông khói nhẹ lên mây theo cánh én. Sàig̀on của tôi có đàn én xếp thành hàng bay lúc màn đêm len lén về thành phố, những chim sẻ ngụp lặn trong vũng nước mưa. Sàigòn của những bước chân chiều thứ bảy, chủ nhật bát phố ăn kem Lê Lợi, nước mía Viễn Đông của những hàng quán la liệt trên vỉa hè, trên đường Lê Lợi, Nguyễn Huệ, Tự Do, Lê Thánh Tôn. Sàigòn của nhũ’ng khu nhộn nhịp sinh hoạt sinh viên như khu Duy Tân, khu đại học Cường Để, cùa những đêm đặc biệt như đêm Kiến trúc với những ước mơ không bao gìờ thành tựu.
Sàig̀on với những địa danh mộc mạc, nhũ’ng xóm bình dân xen lẫn khu của những toà nhà tráng lệ của giai cấp giàu sang ít người gốc Việt, người Việt phần đông sống vùng ven như Phú Nhuận, Gia Định, Gò Vấp vào Sài Gòn làm việc.
Xóm tôi mùa hè có đom đóm bay, có những em bé bắt bỏ vào chai cho chiếu sáng, có nhũ’ng xe mì dạo gõ lóc cóc khi chiều đến, có xe đá bào nhận, có chú ba Tàu “đổ” xí ngầu bò viên, có bánh ướt tôm khô, bò bía, có những người đội đầu bán rao bánh cam bánh vòng, chị bán chè rao trong đêm “ai ăn chè đậu xanh nước dừa đường cát hông” hay “ai ăn tàu hủ hông”…. Sàigòn sáng sớm với tiếng hát Hoàng Oanh, ban đêm thi văn Tao Đàn của Thi sĩ Đinh Hùng với giọng ngâm Hồ Điệp, Quách Đàm, Hoàng Oanh. Đêm Saigon có vũ trường, có đại nhạc hội, có nhũ’ng đoàn cải lương, có nhũ’ng con đường ăn uống.
Rôi chiến tranh mang đến cho bao nhiêu đau thưo’ng, xụp đổ của chia ly, của những mảnh tình vừa chớm nỏ’ đã chết đi.
Rồi cuộc đổi đời có trăm người vui có vạn người buồn. Saigon không còn gìới nghiêm, đông đảo nhộn nhịp, không ánh hỏa châu như xưa nhưng sao cảm thấy xa xôi. Sàigòn của Nguyên vẫn còn chút gì để nhớ nhưng nhiều chuyện để quên, tìm đâu đôi chút an lành trong công viên, trong vận động trường, trong khuôn viên đại học, trong nụ cười anh mắt của môt tà áo bay theo gió heo may. Tất cả hối hà đi tìm… sống.
Những chuyến xe điện đã ngừng hoạt động khoảng đầu năm 1957, nhưng hình ảnh của nhừng đường rầy,những con đường xưa vần còn trong tâm khảm. Dầu gì thì Nguyên vẫn được cơ hôi đi về Sàigòn xưa trong tuyến xe ký ức. Hồi ký này hy vọng sẽ là bản đồ nhỏ cho Nguyên và bạn, những ai đi tìm lại Saigon , một thời được mệnh danh là Hòn Ngọc Viễn Đông
Mai Trần Thàng Tám 2011