PDA

View Full Version : Điều chỉnh giá vé tàu - đảm bảo tính xã hội của vận tải ĐS


sakuraluu
04-18-2010, 07:52 AM
14/04/2010 02:04:05 (GMT+7)
Từ nhiều năm qua, khái niệm bù lỗ của Nhà nước trong kinh doanh vận tải ĐS đã không còn tồn tại. Ngành ĐS tổ chức kinh doanh, khai thác vận tải ĐS theo cơ chế thị trường, song tính chất, ý nghĩa xã hội trong vận tải ĐS vẫn được “bảo tồn” và phát huy. Chúng ta có thể nhận thấy điều đó thông qua chính sách về giá vé của ngành ĐS thời gian qua.


Giá vé tàu không biến động theo giá xăng, dầu


Trong kinh doanh vận tải nói chung, chi phí xăng, dầu chiếm tỷ lệ khá cao trong giá thành sản phẩm (giá vé), chính vì vậy chúng ta có thể nhận thấy các doanh nghiệp kinh doanh, khai thác vận tải sẽ ngay lập tức điều chỉnh tăng giá vé, giá cước khi giá xăng, dầu tăng. Đối với vận tải ĐS cũng vậy, chi phí xăng, dầu chiếm khá lớn, khoảng 25% giá thành vận tải, song trong chính sách giá lại có sự khác biệt với các doanh nghiệp kinh doanh vận tải khác, ngành ĐS đã có nhiều biện pháp, cố gắng để góp phần cùng Nhà nước bình ổn giá, kiềm chế lạm phát, bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng bằng việc kiềm chế sự ảnh hưởng của giá xăng, dầu tới giá vé tàu.


Năm 2009 là một năm có nhiều biến động tăng về giá xăng, dầu trong nước. Nếu như đầu năm 2009, giá xăng là 11.000 đồng/lít, sau 7 lần điều chỉnh liên tiếp, đến tháng 8-2009 đã tăng lên 15.700 đồng/lít (tăng tương đương 42,7%). Như vậy, với tỷ lệ 25% chi phí trong giá thành vận tải ĐS, tại thời điểm giá xăng tăng 42,7% thì giá vé tàu hoả “đúng ra” phải điều chỉnh tăng trên 10% mới đảm bảo cân bằng được chi phí do giá xăng, dầu tăng.


Tuy nhiên, thực tế lại không diễn ra như vậy. Trong năm 2009, tại thời điểm giá xăng 11.000 đồng/lít và thời điểm giá xăng 15.700 đồng/lít, mặc dù các doanh nghiệp vận tải khác nhiều lần tăng giá cước, giá vé nhưng giá vé tàu hỏa vẫn ổn định, không có gì thay đổi. Không chỉ có vậy, trong năm 2009, ngành ĐS còn có nhiều đợt điều chỉnh khuyến mại giảm giá vé cho HK đi tàu. Và trong những đợt khuyến mại đó, HK thuộc diện hưởng nhiều mức giảm giá có thể nhận được khuyến mại tối đa lên tới gần 35% giá vé. Vậy các nhà quản lý vận tải ĐS đã làm gì để không phải điều chỉnh tăng mà còn giảm giá vé tàu hoả cho HK khi giá xăng, dầu có nhiều biến động?

"Ứng phó" với giá: Tìm mọi biện pháp để tiết kiệm nhiên liệu

Trong khi giá xăng, dầu có nhiều biến động, biện pháp hạn chế tối đa ảnh hưởng của nó đến giá thành vận tải (giá vé) chính là tiết kiệm nhiên liệu. Vì vậy, trong nhiều năm qua, đặc biệt năm 2009, Tổng công ty ĐSVN đã luôn tìm mọi biện pháp để tiết kiệm nhiên liệu. Theo đó, các đơn vị trong ngành ĐS luôn quan tâm, chú trọng công tác khảo sát, thống kê xây dựng định mức nhiên liệu cho các loại ĐM, toa xe phát điện “sát” với thực tế vận hành ở hiện trường nhằm quản lý chặt chẽ lượng nhiên liệu tiêu thụ, tránh lãng phí, thất thoát. Năm 2009, với việc áp dụng định mức nhiên liệu chạy tàu mới, lượng nhiên liệu tổng gộp giảm khoảng 3% so với trước đây. Điều đó đã giúp ngành ĐS giảm được chi phí nhiên liệu trong giá thành vận tải, ứng phó với những biến động của giá xăng dầu để giữ giá vé tàu hỏa ổn định.


Về chính sách khuyến mại giảm giá vé HK, nếu nhìn “trực diện” thì ý nghĩa của nó chính là góp phần bình ổn giá, kiềm chế lạm phát và cũng nhằm thu hút nhiều hơn HK đến với ngành ĐS, nâng cao sản lượng và doanh thu vận tải HK ĐS, song nếu sâu xa hơn thì đây cũng chính là một biện pháp ứng phó với sự biến động của giá xăng, dầu. Bởi lẽ trên thực tế, ngoài các dịp vận tải cao điểm tết, hè hoặc các dịp nghỉ lễ dài ngày, các thời điểm còn lại trong năm, hệ số sử dụng chỗ trên các đoàn tàu còn thấp, đặc biệt trên các đoàn tàu Thống Nhất. Việc khuyến mại giảm giá vé vừa khuyến khích nhiều hơn HK đi tàu, nâng cao hệ số sử dụng chỗ ngồi trong các thời kỳ không cao điểm, sẽ nâng sản lượng và doanh thu của mỗi đoàn tàu, từ đó bù lại phần chi phí tăng của giá xăng, dầu mà chưa cần tăng giá vé HK (cùng một chi phí nhiên liệu cho một đoàn tàu, sản lượng tăng, tức là chi phí nhiên liệu bình quân trong giá vé HK sẽ giảm).


Đảm bảo quyền lợi cho HK khi điều chỉnh giá vé


Bước sang năm 2010, trong bối cảnh giá xăng, dầu tiếp tục có nhiều biến động (hiện nay giá xăng gần 17.000 đồng/lít), cùng với đó Nhà nước tăng thuế VAT từ 5% lên 10% từ ngày 1-1-2010. Do đó, dù đã thực hiện nhiều biện pháp nhưng cán cân thu chi của ĐS vẫn còn khá chênh lệch; việc điều chỉnh giá vé tàu hỏa để đảm bảo cân bằng chi phí và thu thuế VAT cho Nhà nước là điều tất yếu. Thực tế các hãng vận tải hàng không và đường bộ đều đồng loạt tăng giá vé từ 10% đến 15% từ ngày 1-3-2010 và trước đó giữa năm 2009, các hãng cũng đã có đợt điều chỉnh giá vé tăng từ 5% đến 10%. Tuy nhiên, điều chỉnh giá vé như thế nào cho hợp lý là điều được ngành ĐS cân nhắc, tính toán kỹ nhằm đảm bảo tính “xã hội”, phục vụ của vận tải ĐS. Trước mắt, Tổng công ty ĐSVN sẽ điều chỉnh tăng giá vé trên các đoàn tàu khách Thống Nhất bình quân từ 4% đến 10% trong thời gian từ ngày 29-4 đến hết ngày 4-5-2010 và từ ngày 1-6 đến hết ngày 15-8-2010.


Tỷ lệ tăng này được tính toán dựa trên nghiên cứu về đối tượng HK và nhu cầu thực tế của HK. Có thể thấy, trong những thời điểm này, HK đi tàu chủ yếu là khách du lịch, đi đường ngắn và có nhu cầu sử dụng toa xe có điều hòa không khí (ĐHKK), do đó việc điều chỉnh giá vé của Tổng công ty ĐSVN được thực hiện theo hướng khuyến khích HK đi tàu đường dài (cự ly trên 800 km), bảo đảm bình đẳng giữa các đối tượng đi tàu, cụ thể: chỉ điều chỉnh giá vé đối với HK đi trên các toa xe ĐHKK có cự ly đi tàu nhỏ hơn 800 km; mức điều chỉnh cự ly lớn hơn 800 km rất ít; đặc biệt giá vé các toa xe ngồi cứng không có ĐHKK có cự ly vận chuyển lớn hơn 800 km vẫn giữ nguyên.


Như vậy, việc điều chỉnh giá vé tàu hoả của Tổng công ty ĐSVN lần này vừa đảm bảo thu thuế VAT cho Nhà nước, vừa cân bằng phần nào sự biến động của giá xăng, dầu, đồng thời vẫn đảm bảo quyền lợi và thu hút HK là học sinh, sinh viên và các đối tượng có thu nhập thấp. Đó cũng là nhằm thực hiện mục tiêu dân sinh, ý nghĩa xã hội của ngành vận tải công cộng ĐS.


Lê Chiến - Quang Chính